|
 Isaac Bigio
Fai 5 anos os EEUU lideraron a principal intervención militar na post-guerra fría. O seu obxectivo era consolidar o seu predominio como a única mega-potencia para poder presionar a que o Medio Oriente, Rusia e China fosen virando cara a ter réximes máis "liberalizados" e abertos ao seu e aos seus investimentos.
Con todo, aínda que neste conflito Wáshington pode mostrar que logrou manter a un goberno local iraquí algo estable e que a súa acción na rexión permitiu que Libia desármese e vire en dirección a Occidente, en liñas xerais o balance non lle favorece. En Iraq creceu a guerra fratricida e iso conduciu ao debilitamiento de EEUU, o cal permitiu que os radicais gañen as eleccións en Palestina e Irán, que os talibán avancen en Afganistán, que Al Qaeda esténdase nese país, en Iraq e no mundo (ata no Reino Unido), que Irán e Corea do Norte tórnense máis desafiantes e que Rusia e China váianse volvendo máis independentes de Wáshington.
Coa guerra iraquí EEUU quixo ir "latinoamericanizando" ao Medio Oriente, é dicir, facer que esta rexión adopte os sistemas de mercado libre e multipartidismo que desde fins dos oitentas Wáshington foi impondo como "consenso" no seu "patio traseiro".
Emporiso, mentres non logrou iso foi xerando que sexa, máis ben, América Latina quen se "medio-orientalice". Isto implica que nesta rexión xorden gobernos contestatarios que, como o de Chávez en Venezuela baséanse no nacionalismo petroleiro, que creza un forte sentimento anti-EEUU e que se dean pugnas entre Estados por mor da internacionalización dunha guerra interna (como recentemente se viu na crise entre os tres países que comparten a tricolor amarelo-azul-vermella.
Se Iraq pode ser o país do Medio Oriente que máis está en crise e que máis pode xerar unha fragmentación, hoxe Bolivia convértese na república americana máis propensa a accións rueiras e a posibles divisións políticas e xeográficas. Hoxe, por primeira vez desde o ciclo da revolución boliviana de 1952 ese país ten no seu binomio presidencial a un sindicalista indíxena e a un ex líder guerrilleiro, mentres que o espectro doutra convulsión social máis seria que a de 1952 mantense latente.
Se EEUU séguese debilitando (e a iso pode contribuír a crecente recesión desa potencia) isto podería facer que creza a inestabilidade non só en Iraq ou Bolivia senón en varios outros países das contornas destes. A perspectiva de novos alzamentos sociais podería quedar aberta.
Para as potencias occidentais é vital evitar esa perspectiva. De alí que as eleccións de EEUU xoguen un rol tan clave. Se os republicanos mantéñense no poder eles tratarían de contrarrestar esas tendencias incentivando máis liberacións tributarias e máis intervencionismo militar. Se os demócratas destrónanlles buscarían paquetes que traten de incentivar o gasto social e o consumo para reactivar a economía e que pretendan facer que EEUU recupere alento internacional replegándose en Iraq para realizar intervencións en lugares onde puidesen gañar e contar cun apoio máis multi-polar.
Unha consolidación norteamericana en Iraq, Afganistán e o Medio Oriente poría aos EEUU máis forte nos seus intentos de evitar que China e Rusia traten de distanciárselle e axudaría a que as forzas máis prol-libre comercio avancen en América Latina. Se o debilitamiento estadounidense en Iraq e Afganistán crece e se conxunción cun declive da súa economía iso podería alentar a máis protestas sociais, a que crezan movementos como os que propicia Chávez e a que poidan estalar explosións espontáneas como a que en 1952 varreu a todo o sistema boliviano.
|
